Karma Ekonomi Modeli Hangi İlke? Piyasa ile Devletin Gerçekçi, Huzursuz Evliliği Peşin konuşayım: Karma ekonomi, “en iyisi ikisinden de biraz” diye geçiştirilecek bir orta yolculuk değil; tersine, gerilim hattında yürümeyi göze alan cesur bir tasarımdır. Piyasanın verimlilik iddiasıyla devletin adalet ve istikrar arayışı aynı masaya oturur; anlaşamadıkları her başlık, faturayı bize —vergi mükelleflerine, çalışanlara, girişimcilere ve tüketicilere— keser. O yüzden soruyu sert soralım: Karma ekonomi modeli hangi ilkeye dayanır? Cevap, göründüğünden daha sivri. Kısa cevap: Karma ekonomi, “etkinlik–adalet–istikrar” üçlüsünü aynı anda maksimize etmeye çalışan, yani piyasa sinyallerini saygıyla izlerken kamusal müdahaleyi gerekçe ve ölçüyle kullanan ilkeye dayanır. Başka deyişle: Piyasa…
4 YorumGünlük Notlar Yazılar
Kariyerist Olmak Ne Demek? İnsan İlişkileri Arasında Kaybolan Bir Yolculuk Bir Hikâyeyle Başlayalım… Bir pazartesi sabahıydı. Güneş, şehirdeki en yüksek plazaların camlarına vuruyor, gri gökyüzünü bile umutlu gösteriyordu. O plazalardan birinde, iki insan aynı binada, farklı hayallerle güne başlıyordu: Elif ve Mert. Elif, insan ilişkilerini önemseyen, her sabah ofise geldiğinde çay ocağındaki görevliye “Günaydın” demeyi unutmayan biriydi. İnsanları anlamaya çalışan, onların dertlerini dinleyen, iş arkadaşlarını sadece birer meslektaş olarak değil, hayatının parçası olarak gören bir kadındı. Mert ise bambaşkaydı. Onun için önemli olan hedeflerdi. Her sabah masasına oturur, yapılacaklar listesini açar ve bir planlayıcı gibi günü dakikası dakikasına hesap ederdi.…
Yorum BırakKarga Burun Nasıl Yazılır? (Dilbilgisiyle Güldüren, İşleviyle Hayat Kurtaran O Meşhur Pense) Merhaba sevgili kelime sevdalıları ve alet çantası romantikleri! Bugün hem yazım kurallarının şık dünyasına hem de atölyelerin vazgeçilmez yıldızına mini bir tur yapacağız. Sizi gülümsetmek, bir yandan da “artık bunun doğrusunu ezbere biliyorum” dedirtmek gibi sevimli bir hedefim var. Üstelik konuyu iki kahramanımızla ele alacağız: stratejik ve çözüm odaklı Mert ile empatik ve ilişki odaklı Elif. İkisi de bir kelime ve bir pense yüzünden aynı masaya oturdu: “Karga burun mu, kargaburun mu?” Doğru Yazım: “Kargaburun” Bitişik Yazılır Mert dosyayı açıyor, gözlüğünü düzeltiyor ve net konuşuyor: “Arkadaşlar, doğru yazım…
Yorum BırakKarbonik anhidraz, CO₂ + H₂O ⇄ H⁺ + HCO₃⁻ reaksiyonunu yıldırım hızında katalizleyerek solunum, asit-baz dengesi, böbrek, göz, mide ve beyin fizyolojisinin görünmeyen direğini oluşturur; fakat bu “tek cümlelik tanım” gerçek hikâyeyi eksik bırakır. Karbonik Anhidrazın Gerçek Görevi: Bir Kimyasal Hızlandırıcıdan Fazlası Şunu en baştan söyleyeyim: Karbonik anhidrazı “sıradan bir asit–baz enzimi” sanıyorsanız, hem bilimi hem de klinik gerçekliği küçümsüyorsunuz. Bu enzim, karbon dioksitin suyla tepkimesini CO₂ + H₂O ⇄ H₂CO₃ ⇄ H⁺ + HCO₃⁻ doğrultusunda milyonlarca kat hızlandırır. Kâğıt üzerinde basit görünen bu dönüşüm, gerçekte kırmızı kan hücrelerinde CO₂ taşınmasından akciğerlerde CO₂’nin atılmasına, böbreklerde bikarbonat geri emiliminden gözde aköz…
Yorum BırakKaragöz Oyununda Kadınlara Ne Denir? Geleneksel Rollerden Modern Yorumlara Uzanan Bir Yolculuk Farklı Bakışlarla Bir Konuya Yaklaşmak Bazı sorular vardır ki, cevabı sadece bir kelime değildir; arkasında yüzyılların toplumsal hafızası, kültürel dinamikleri ve insanın kendini anlama çabası yatar. “Karagöz oyununda kadınlara ne denir?” sorusu da tam olarak böyledir. İlk bakışta basit gibi görünse de, bu soru hem Osmanlı toplum yapısına hem de toplumsal cinsiyet rollerinin tarihsel dönüşümüne ayna tutar. Gelin bu konuyu erkeklerin daha analitik ve veri odaklı yaklaşımı ile kadınların daha duygusal ve toplumsal etkiler üzerine kurulu bakışıyla birlikte derinlemesine inceleyelim. Geleneksel Karagöz Oyununda Kadın Figürlerinin Yeri Karagöz ve…
Yorum BırakHüsn-i Hat Malzemeleri ve Ekonomi Perspektifinden Bir Analiz Kaynakların Sınırlılığı ve Seçimlerin Sonuçları: Ekonomistin Bakış Açısı Ekonomide, kaynakların sınırlı olduğunu kabul etmek, aslında temel bir gerçektir. Tıpkı diğer sanat dallarında olduğu gibi, Hüsn-i Hat (güzel yazı) sanatında da sınırlı kaynaklar ve bu kaynakların seçimi, hem sanatçıları hem de toplumu etkileyen önemli sonuçlar doğurur. Bir ekonomist bakış açısıyla bu seçimlerin sonuçları, hem bireysel kararları hem de toplumsal refahı doğrudan etkileyebilir. Hüsn-i Hat sanatını icra eden bireyler, kullandıkları malzemeler üzerinden ekonomik bir karar alırken, toplumsal açıdan bu kararların daha geniş bir ekonomik etkiye yol açıp açmadığını sorgular. Bu yazıda, Hüsn-i Hat malzemelerinin…
Yorum BırakHümayun Ne Demek? Etimoloji Üzerine Felsefi Bir İnceleme Bir Filozofun Bakışı: Dil ve Anlamın Derinliklerine Yolculuk Dil, insan düşüncesinin en temel aracıdır. Kelimeler, sadece anlam taşımakla kalmaz, aynı zamanda düşüncelerimizi şekillendirir ve dünyayı algılama biçimimizi etkiler. “Hümayun” kelimesi, dilin ve düşüncenin incelikli bir örneğidir. Osmanlı İmparatorluğu’ndan günümüze kadar uzanan bu kelime, çokça duyduğumuz ve bazen anlamını tam olarak kavrayamadığımız bir kavramdır. Felsefi açıdan baktığımızda, “hümayun” sadece bir kelime değil, aynı zamanda insanın varlık, değer ve anlam arayışına dair derin izler taşır. Bu yazıda, “hümayun” kelimesinin etimolojisini, etik, epistemoloji ve ontoloji perspektiflerinden inceleyeceğiz. Etimolojik Temeller: “Hümayun” Kelimesinin Kökeni Kelimenin etimolojisi, anlamının…
8 YorumKara Halile Macunu Ne İşe Yarar? Geleceğin Doğal Gücü Üzerine Bir Vizyon İnsanlık tarih boyunca şifayı doğada aradı. Kimi zaman bir dağ yamacında yetişen küçük bir ot, kimi zaman bir ağaç kabuğu, kimi zaman da kadim bir tarif, geleceğin en büyük sağlık keşiflerinin kapısını araladı. İşte kara halile macunu da bu kadim reçetelerden biri. Ancak bu yazıda yalnızca bugünkü faydalarından değil, onun gelecekte hayatımızı nasıl şekillendirebileceğinden bahsedeceğiz. Gel, birlikte biraz beyin fırtınası yapalım ve “Doğanın kara incisi” olarak anılan bu mucizeyi geleceğin sağlık dünyasında hayal edelim. Kara Halile: Kadimden Geleceğe Uzanan Bir Şifa Köprüsü Kara halile (Terminalia chebula), geleneksel tıbbın…
6 YorumDünyaya tek bir pencereden bakmak kolaydır, ama o pencerenin ötesinde neler olup bittiğini anlamak için farklı kültürlerin, dillerin ve değerlerin izini sürmek gerekir. “Kamsak nedir?” sorusu, kulağa yalnızca bir tanım arayışı gibi gelebilir ama aslında çok daha derin: köklere, kimliklere, tarihsel dönüşümlere ve toplumsal anlamlara dokunan bir keşif yolculuğudur. Gelin, bu kavramı hem evrensel hem de yerel bakış açılarıyla birlikte inceleyelim. “Kamsak”, tarihsel olarak Orta Asya ve Türk kültürlerinde doğa ile insan arasındaki ilişkiyi temsil eden, ruhsal, toplumsal ve sembolik bir kavram olarak şekillenmiştir. Zaman içinde farklı coğrafyalarda farklı anlamlar kazanmıştır. Kamsak Nedir? Kökeni, Anlamı ve Temel Özellikleri “Kamsak” kelimesi,…
8 YorumFarazi Kayra Kaç Yaşında? (Ve Neden Bu Sorunun Cevabı Evrenin Sırrını Açıklayabilir?) Farazi Kayra… Daha ismini duyar duymaz “Bu kim?” diye merak ediyorsun, değil mi? Çünkü “farazi” kelimesi bile başlı başına gizemli. Farazi, yani varsayımsal, yani gerçek mi değil mi belli olmayan bir şahıs… Ama gel gör ki, biz bu hayali kişiye öyle anlamlar yüklüyoruz ki sanki doğum günü pastasına mum dikmişiz gibi hissediyoruz. İşte bugün, bu efsanevi figürün yaşını mizahın gücünü kullanarak keşfetmeye çalışacağız. Hazır mısınız? Çünkü bu yazı, yaş hesaplamaktan çok daha fazlası olacak. Farazi Kimdir, Ne Yer, Ne İçer? Önce bir netleşelim: “Farazi Kayra” gerçek bir insan…
6 Yorum